Jimmie Lynch – Van Texaanse ranch tot stuntlegende

 

James Edward “Jimmie” Lynch werd in 1901 geboren in Bowie County, Texas, waar hij zijn jeugd doorbracht op een ranch. Toen hij 13 was, waren er in de stal meer Ford Model T’s dan paarden. Zonder rijlessen en ervaring dacht Jimmie taxichauffeur te kunnen spelen. Dit liep bijna slecht af voor een klant. Toen hij 15 was, meldde hij zich aan voor het leger. Hij voer met een marineschip naar Frankrijk en werd daar dispatch rider in Chaumont. Die ervaring leerde hem vindingrijkheid, discipline én lef. Na de oorlog keerde hij terug naar Texarkana, waar hij als monteur en autoverkoper werkte. Hij trouwde en kreeg twee kinderen. Toch bleef de roep van avontuur trekken.

 

Chrysler kwam in 1932 met een automatische koppeling. Hij vroeg zich af waarom het dan niet ook mogelijk zou zijn om de auto zelf te laten remmen. Hij verzon hiervoor een systeem waarbij hij zelf op de motorkap kon zitten en de auto kon besturen, als een volgzame puppy. Hij gaf hiermee gratis shows in zijn woonplaats. Hij wilde met zijn uitvinding naar de fabrikant en had hiervoor geld gespaard. Tijdens een stunt reed hij echter tegen een aantal auto’s aan, wat hem bijna al zijn geld kostte. Hij vertrok later naar Memphis om te kijken of autodealers hem hun auto’s wilden laten promoten. Uiteindelijk hapte er één toe en kreeg hij 90 dollar voor twee dagen vol demonstraties. Dit zou het begin zijn van zijn showcarrière.

 

De Hell Drivers en de Death Dodgers

​

De roots van de Hell Drivers liggen in de vroege stuntshows en rodeo-achtige acts waarbij gevaarlijke rijvaardigheden werden getoond. Rond deze tijd ontstonden de eerste gemotoriseerde stunts met auto’s als onderdeel van kermissen en reizende shows. De term “Hell Drivers” werd populair in de vroege jaren 30 en werd gebruikt door verschillende stuntteams die extreem gevaarlijke stunts uitvoerden, zoals frontale botsingen, sprongen, rijden door vuur en salto’s met auto’s. Verschillende shows gebruikten deze benaming; het was immers geen beschermde merknaam.

 

Eén van de bekendste stuntmannen uit deze periode was Earl “Lucky” Teter, een voormalige pompbediende. Hij begon rond 1932 zijn eigen team onder de naam “Lucky Teter’s Hell Drivers” en maakte de act beroemd met spectaculaire live-optredens door de VS. Zijn shows waren innovatief en goed geregisseerd en trokken veel publiek. Op 4 juli 1942 kondigde hij zijn “laatste show” aan met de intentie toe te treden tot het leger, maar tijdens een recordpoging sprong hij te kort bij de landing en overleed op 5 juli 1942. Na zijn overlijden verkocht zijn weduwe de show en het materiaal aan Joie Chitwood, die de Hell Drivers-traditie voortzette met zijn eigen “Joie Chitwood Thrill Show”.

 

Jimmie Lynch was een andere stuntpionier uit deze periode. Hij werkte aanvankelijk voor een autofabrikant. Het oorspronkelijke idee was om auto’s en onderdelen te testen voor fabrikanten en daarbij het hele land door te reizen. De publieke belangstelling was echter zo groot dat de shows evolueerden tot complete live-events op beurzen, vliegvelden en festivals.

 

In 1934 trad hij op bij de Chicago Fair samen met Barney Oldfield. Oldfield had zelf géén directe betrokkenheid bij de stuntshows; zijn naam werd vooral promotioneel gebruikt vanwege zijn bekendheid als coureur in het begin van de 20e eeuw.

 

In 1935 richtte Jimmie de “Jimmie Lynch Death Dodgers” op. Hij introduceerde nieuwe, gedurfde acts. Zijn shows speelden in op “thrills, chills and spills” en combineerden spektakel met verkeersveiligheidseducatie. Onder deze naam toerde het gezelschap aanvankelijk vooral door het midden en westen van de VS.

 

Met de groei van de populariteit van autoraces en paardenrennen werden zijn shows ook een vast onderdeel van deze evenementen. Autoraces werden meestal gehouden op feestdagen in de zomer, terwijl paardenrennen populair waren tijdens de jaarlijkse Grange Fairs, vooral in de jaren 1920 tot 1935.

 

Het debuut van de groep stunters vond plaats tijdens het Memorial Day-weekend van 1935 op het vliegveld van Akron, Ohio. De Beacon Journal schreef daarover:

 

“Onder leiding van ‘Cowboy’ Jimmie Lynch geven de Hell Drivers een voorstelling van twee uur met auto’s die frontaal op elkaar inrijden met een snelheid van 70 mijl per uur, met bestuurders in beide voertuigen. Sprongen vanaf schuine platforms, door een vuur­tunnel van 30 voet (ongeveer 9 meter), uitstappen uit een voertuig dat sneller rijdt dan een mijl per minuut, en soortgelijke adembenemende ‘stunts’ zorgen voor spektakel bij het publiek.”

 

Hier heeft het Beacon Journal het echter fout: de show had op dat moment nog geen vaste naam. De thrillshows van de verschillende groepen werden opgevoerd op kermissen en festivals door het hele land. Lynch zette pas later in de jaren 30 zijn naam op de affiches, samen met de naam “Death Dodgers”. Zijn stijl was een combinatie van lef, showmanship en droge humor.

 

Hij bedacht tientallen gewaagde stunts om het publiek te blijven verbazen, maar de “wall of fire” bleef een vast onderdeel van het programma. Eén van zijn kenmerkende acts was het rijden door twee brandende obstakels die 50 voet (ongeveer 15 meter) uit elkaar stonden. Lynch grapte daar vaak over: “This is one way to stay warm!” Voor de afwisseling reed hij soms door blokken ijs of voegde hij andere theatrale elementen toe die het spektakel verhoogden. Zijn flair, lef en komisch charisma leverden hem de bijnaam “Cowboy Jimmie” op.

 

In 1939 werd “Jimmie Lynch’s Death Dodgers” ingehuurd door B.F. Goodrich, het bandenbedrijf uit Akron, Ohio, om op hun stuntbaan op te treden tijdens de New York World’s Fair. Lynch gaf daar die zomer 1.237 stuntshows voor in totaal ongeveer 5 miljoen toeschouwers, terwijl hij de Goodrich Silvertown Safety Tires promootte. De shows dienden als live-demonstraties van grip en veiligheid van deze banden.

In de twee jaar durende periode van de World’s Fair trad het team in totaal voor ruim 11 miljoen mensen op. In die jaren verschenen cartoonachtige advertenties met Lynch in de hoofdrol voor B.F. Goodrich, en hij werd ook afgebeeld in een reclame voor Camel Cigarettes — destijds een van de bekendste tabaksmerken van Amerika. Hoewel het een succes was voor Goodrich, stapte Lynch later over naar concurrent Goodyear, eveneens gevestigd in Akron. De shows zorgden er bovendien voor dat het team door heel Amerika ging optreden.

 

Dodge-auto’s en veiligheid

​

Lynch’ shows werden al snel legendarisch. Zijn stunts waren zenuwslopend: achtervolgingen, sprongen door vuur, rijden op twee wielen en zelfs vrije val met Dodge-sedans. Naast Dodge gebruikte hij soms ook Plymouth of Chrysler, alle drie merken van de Chrysler Corporation, waar hij zijn hele carrière nauw mee verbonden bleef.

 

De fabrikanten zagen de shows als live stresstests voor hun voertuigen. Lynch benadrukte veiligheid boven alles: hij gebruikte crashhelmen en veiligheidsharnassen, ver voordat autogordels gemeengoed werden. Hij had zelfs een noodschakelaar om het gaspedaal te ontkoppelen.

 

Hij werkte ook samen met de National Safety Council en gebruikte zijn shows deels als educatief platform om het publiek te informeren over zowel veilige rijtechnieken als de gevaren van roekeloos rijgedrag.

 

De shows van Lynch voor Dodge waren bedoeld om de robuustheid en veiligheid van hun auto’s onder extreme omstandigheden te demonstreren. Zijn favoriet werd al snel de 1939 Plymouth, die onder andere de beruchte “Roll of Death” kon doorstaan — een stunt waarbij de auto volledig over de kop sloeg. Gedurende zijn carrière bleef Lynch trouw aan Chrysler-merken, zowel in techniek als in branding.

 

Rubber Bowl-runs

​

Na zijn campagne voor B.F. Goodrich stapte Jimmie Lynch over naar concurrent Goodyear en begon hij vanaf 1940 met regelmatige optredens in de pas geopende Akron Rubber Bowl. Zijn shows vonden meestal plaats op vrijdag- en zaterdagavond, met een matinee op zondagmiddag. Toegangskaarten kostten 55 cent voor volwassenen en 25 cent voor kinderen, met logeplaatsen voor $1,10.

 

De Death Dodgers waren zo populair dat ze meerdere weekenden per jaar de Rubber Bowl uitverkochten. Stuntcoureurs voerden spectaculaire acts uit die het publiek deden gillen, juichen en schrikken — een mix van rook, vuur en schijnbare chaos. De Dodgers bleven meer dan 25 jaar terugkeren naar Akron, dat inmiddels de bijnaam Rubber City had verdiend.

 

Met slogans als “thrills, chills, spills” en “the most spectacular show of its kind in America” zette Lynch zichzelf en zijn show nationaal op de kaart.

 

Het publiek in Akron was getuige van de première van een van Lynch’ beroemdste stunts: de Dive Bomber Crash. Hierbij reed de bestuurder een verhoogde helling op, sprong over een stilstaande vrachtwagen en botste vervolgens frontaal op een geparkeerde auto, waarna de stuntman ongedeerd uitstapte.

 

Team, familie en opvolging

​

Lynch bouwde zijn shows met vaste coureurs en stuntleiders. Tijdens een bezoek aan Akron legde hij uit hoe hij zijn stuntchauffeurs trainde: “Eerst laat ik een nieuwe leerling met mij meerijden. Daarna laat ik ze goed kijken naar wat ik doe met mijn handen en voeten. Vervolgens laat ik ze alleen rijden, met ongeveer 50 kilometer per uur over de lage schans, om te zien of ze daar zenuwachtig van worden. Ik zet ook altijd flink wat obstakels op hun pad.”

 

Bekende teamleden waren onder meer Jumping Jimmie Daniels, Paula Lombardo, Jo Jo Albertson, Bill Horton, Jimmie Gill, Ollie Larson, Johnny Rogers, Art Briese, Margaret Mark, Johnny Gran en Al Gross. In 1946 sloot Wild Bill Reed zich aan.

 

Deze laatste was William V. Reed uit Cuyahoga Falls, een Marineveteraan uit Kansas. Hij werd in 1946 manager en promotor van de Death Dodgers. Een van zijn lastigste opdrachten kwam in 1949, toen een stuntman vlak voor een show vertrok. Reed plaatste een advertentie in de Beacon Journal:

 

“Gezocht: jonge vrouw van 21 tot 30 jaar om op vrijdagavond 13 mei met een gigantisch kanon te worden afgeschoten op de Rubber City Speedway, in verband met de Jimmie Lynch Death Dodgers.”

 

Er meldden zich meer dan 200 kandidaten.

 

De Death Dodgers breidden zich uit tot drie gelijktijdig tourende groepen, maar keerden regelmatig terug naar Akron. Een nieuwe stunt was de Sui-Slide for Life, waarbij een bestuurder vanaf de top van het Rubber Bowl-stadion een helling van 150 voet afreed en terechtkwam in een stapel sloopauto’s.

 

Stunts in Canada

​

Via een blog kwam ook de volgende informatie naar voren:
https://hotrodsandjalopies.blogspot.com/2010/09/jimmie-lynchs-death-dodgers-were-at-cle.html

 

De Death Dodgers waren in 1947 te zien op de Canadian Lakehead Exhibition in Fort William. Voor veel bezoekers waren deze shows een vast onderdeel van de kermiscultuur. Auto-stuntteams kwamen vaker naar de CLE, ook in de jaren ’50 en ’60.

 

Een krantenartikel uit de Fort William Times Journal van 28 juli 1947 vermeldt dat tijdens de CLE een nieuwe Mercury Sedan werd weggegeven door Royal American Shows.

 

Er bestaan posters van Jimmie Lynch in Fort William en Port Arthur met aankondigingen van “twee speciale matinees”.

 

Ook op de Wereldtentoonstelling van 1940 trad Lynch op. In beelden is onder meer te zien hoe hij over twee Borden’s Divco-melkwagens springt en op een auto landt. Naast stunts verschenen ook souvenirs en programmaboekjes in zijn rood-gele huisstijl.

 

Een vriend van blogger Ron Limbrick herinnert zich dat het team verbleef in het Royal Fort Tourist Camp in Fort William, waar circusartiesten vaker logeerden en oefenden.

​

Familie en nalatenschap

​

Verschillende persoonlijke herinneringen bestaan online. Zo was een teamlid, Bill Williams, in 1935–1937 actief met motorstunts. Een andere familieband was dat Lynch getrouwd was met Virginia, de tante van een van de performers.

 

Zijn zoon Jimmie Jr. werd later kolonel in het leger en overleed later aan een hartaanval. Een andere zoon, Jackie, overleed eveneens. Zijn kleindochter sprak later trots over het familie-erfgoed.

 

Laatste rit, overlijden en nalatenschap

​

Jimmie Lynch gaf zijn laatste show in de Rubber Bowl in juni 1950. Zijn gezondheid ging daarna achteruit, mogelijk door jaren van roken — al dan niet Camel Cigarettes.

 

Op 31 augustus 1951 overleed hij op 50-jarige leeftijd aan levercirrose in Texarkana, Arkansas, en werd hij begraven in zijn geboorteplaats Texarkana, Bowie County, Texas.

 

Zijn show ging door: Reed nam de leiding over en verplaatste het hoofdkantoor naar Akron. De naam “Jimmie Lynch Death Dodgers” bleef bestaan tot Jack Kochman de groep in 1960 overnam en hernoemde tot International Auto Daredevils.

 

In 1962 sprak Reed in een interview met de Beacon Journal over het veiligheidsrecord van de groep: “Een auto is een gevaarlijk ding. We zoeken voortdurend naar nieuwe manieren om ons werk veiliger te maken.”

 

Een maand later vond tijdens een show in Mayfield, Kentucky alsnog een fataal ongeluk plaats waarbij Reed omkwam tijdens een stunt.

 

Herinnering aan een legende

​

Jimmie Lynch was een mix van showman, veiligheidsinnovator en entertainer. Hij maakte van autosportstunts een vorm van massaal spektakel, gecombineerd met marketing en educatie. Zijn Death Dodgers, de World’s Fair-shows en de Rubber Bowl-optredens maakten hem tot een pionier in de ontwikkeling van moderne stuntshows en latere monstertruck-entertainment.