Tim Flock: Talent en excentriciteit

NASCAR-statistieken: 2x Kampioen (1952, 1955), 20.85% gewonnen. 10 overwinningen voor Hudson

Julius Timothy Flock (11 mei 1924 – 31 maart 1998) was een invloedrijke Amerikaanse stockcarrijder en tweevoudig NASCAR Grand National-kampioen. Hij kwam uit een gezin van racers: zijn broers Bob en Fonty Flock en zijn zus Ethel Mobley, de tweede vrouwelijke coureur in NASCAR, waren ook actief in de sport. Tim was de jongste van 10 kinderen uit een gezin van waaghalzen. Familieleden waren actief in de racerij, deden aan koorddansen, traden op als wing walker tijdens vliegshows, raceten met speedboten en vervoerden tijdens de drooglegging illegale drank door de afgelegen gebieden van Georgia.

​

Vroege carrière

De familie Flock bracht vier coureurs voort: Tim, zijn broers Bob en Fonty, en hun zus Ethel. Daarmee schreef de familie NASCAR-geschiedenis op een manier die waarschijnlijk nooit meer zal worden geëvenaard: drie broers en één zus die samen aan dezelfde race deelnamen.

Dat gebeurde op 10 juli 1948 tijdens een NASCAR Strictly Stock-wedstrijd op Daytona Beach. Tim Flock eindigde als tweede achter Red Byron. Ethel werd elfde, Fonty negentiende en Bob tweeëntwintigste.

Tim, die wordt beschouwd als een van de meest beheerste en soepele coureurs uit de geschiedenis van NASCAR, was veruit de succesvolste van de familie. Hij behaalde uiteindelijk meerdere kampioenschappen en 39 overwinningen in de hoogste NASCAR-klasse. Ook zijn broers waren succesvol: Fonty won negentien races en Bob vier.

Ethel behaalde geen overwinning, maar bewees dat zij zich uitstekend kon meten met haar mannelijke collega's. Tijdens de race op het strand- en wegparcours van Daytona in 1949, het eerste officiële seizoen van NASCAR, finishte zij als elfde. Daarmee bleef zij zowel Fonty (19e) als Bob (22e) voor. Tim eindigde opnieuw als tweede, achter winnaar Red Byron.

Ethel Flock-Mobley groeide uit tot een van de eerste vrouwelijke pioniers van de autosport en blijft een bijzondere naam in de vroege geschiedenis van NASCAR.

Bob Flock stond niet alleen bekend om zijn prestaties op het circuit. Hij zou ook betrokken zijn geweest bij het vervoeren van illegaal gestookte whisky (moonshine), een praktijk die nauw verweven was met de ontstaansgeschiedenis van NASCAR. Volgens een beroemd verhaal werd hij ooit door de politie van Atlanta herkend toen hij zich meldde voor een race op Lakewood Speedway. Toen agenten hem wilden aanhouden, sprong Bob in zijn raceauto, reed met hoge snelheid een ronde over het circuit, brak dwars door een hek en wist te ontsnappen.

Het is slechts één van de vele opmerkelijke, maar waargebeurde verhalen die de legendarische familie Flock omringen.

​

Flock nam deel aan NASCAR’s allereerste Strictly Stock-race in 1949 op Charlotte, North Carolina, waar hij vijfde werd in een geleende Oldsmobile 88 van zijn pasgetrouwde buren. Het eerste seizoen eindigde hij op de achtste plaats in het kampioenschap, terwijl zijn broers Fonty en Bob respectievelijk vijfde en derde werden.

In 1950 behaalde Flock zijn eerste officiële overwinning op Charlotte en reed hij twaalf van de negentien races dat jaar. In 1951 won hij zeven races, waarmee hij zich vestigde als een van de snelste en meest constante coureurs van zijn tijd. In 1952 stapte Flock over op een Hudson Hornet, de beroemde “Fabulous Hudson Hornet”, en won acht races en vier poles. Aan het einde van het seizoen had hij 106 punten meer dan Herb Thomas, waardoor hij zijn eerste NASCAR Grand National Championship behaalde. Tijdens de laatste race in West Palm Beach sloeg Flock zelfs over de kop, wat hem de bijnaam opleverde: “de enige coureur die een kampioenschap op zijn kop won”.

Tim Flock was wellicht de meest getalenteerde, snelle maar ook agressieve en publiciteitsbewuste rijder van het team. Voordat hij een gevierd kampioen werd, had hij een ongebruikelijke leerschool achter de rug: hij werkte in zijn geboorteplaats Atlanta als taxichauffeur, brandweerman en piccolo. Het scherpe manoeuvreren in het hectische stadsverkeer legde de basis voor zijn bliksemsnelle reflexen op het circuit. Historici beschouwen hem tevens als de beste Beach Course-rijder aller tijden.
De Flocks verschilden allemaal van karakter en ook hun rijstijl was heel verschillend," aldus oud-promotor Humpy Wheeler. "Tim was waarschijnlijk de meest beheerste en soepelste van het stel. Hij was een van de grootste coureurs ooit.

Het fenomeen Jocko Flocko: Van media-explosie tot chaos in de cockpit

Flock was zich bewust van het feit dat NASCAR niet alleen sport was, maar ook entertainment, en dat bracht hem op een uniek idee. Het jaar daarop op 16 mei 1953 schreef hij wereldgeschiedenis door met een levende resusaap genaamd Jocko Flocko op de passagiersstoel de race op Hickory te winnen. Wat begon als een publiciteitsstunt groeide razendsnel uit tot een nationaal fenomeen.

Het dier hielp Tim bij het winnen van de Grand National-race op Hickory, North Carolina – waarmee hij de enige winnende aap ooit werd. Helaas werd Jocko twee weken later, tijdens de race in Raleigh, North Carolina, gedwongen met zijn “taken” te stoppen.

De aanwezigheid van Jocko Flocko zorgde voor een ware media-explosie. Kranten en tijdschriften sprongen massaal boven op het verhaal. Er verschenen overal foto's van de rhesusaap in de Hudson, vergezeld door spectaculaire verhalen over zijn opvallende gedrag tijdens de races. In interviews lichtte Tim Flock de situatie telkens half serieus en half ironisch toe. Voor autofabrikant Hudson betekende dit een ongekende stroom aan gratis publiciteit. De unieke combinatie van opeenvolgende race-overwinningen, een iconische auto en een aap als onofficieel teamlid maakte Hudson plotseling cultureel relevant, tot ver buiten de traditionele autowereld.

De keerzijde van dit succes was echter de totale chaos die Jocko in de cockpit veroorzaakte. De aap bleek al snel een stuk minder meegaand dan gehoopt. Tijdens de races trok hij geregeld aan het stuur, gooide hij met rondslingerende objecten en begon hij bij hoge snelheden soms oncontroleerbaar te schreeuwen en te bewegen. Dit gedrag bleef niet zonder gevolgen; er zijn meerdere gevallen bekend waarin Flock kostbare races verloor of zelfs werd gediskwalificeerd door de capriolen van zijn harige bijrijder. Een van de bekendste incidenten vond plaats tijdens een evenement op de Charlotte Speedway in 1953, waar Jocko Flocko zó onrustig en onhandelbaar werd dat de officials zich genoodzaakt voelden om persoonlijk in te grijpen.

Toen hij twee weken later in Raleigh losbrak, in paniek raakte bij het inspectieluik in de vloer en Flock dwong tot een kostbare pitstop die hem de overwinning kostte. De NASCAR-leiding, die probeerde de sport serieuzer en veiliger te maken, trok uiteindelijk een grens. Levende mascottes in de cockpit werden verboden.

Tim Flock herinnert zich het incident:

“Eigenlijk heb ik in 1953 acht races gereden met een aap, die ik Jocko Flocko noemde. Het begon als een publiciteitsstunt, en we gaven hem zijn eigen raceoverall en een speciaal ontworpen zitje.”

​

“Destijds hadden de auto’s een luik in de vloer dat we met een ketting konden opentrekken om de bandenslijtage te controleren. Nou, tijdens de Raleigh 300 wist Jocko los te komen uit zijn stoel en stak hij zijn hoofd door dat luik, waarna hij compleet door het lint ging! Luister, het was toen al moeilijk genoeg om die zware oude auto’s te besturen onder normale omstandigheden, maar met een doorgedraaide aap die je tegelijkertijd aanvalt, wordt het bijna onmogelijk! Ik moest de pits in om hem eruit te halen en eindigde uiteindelijk als derde. Die pitstop kostte me de tweede plaats en een verschil van 600 dollar op mijn loonstrook. Jocko werd per direct met pensioen gestuurd. Ik moest die aap letterlijk van mijn nek krijgen!”

​

Het legendarische recordjaar 1955

​

Na zijn laatste grote successen met Hudson reed Flock nog korte tijd door met de Hornet, maar Hudson verloor vanaf 1955 zijn dominante positie in NASCAR. Grotere fabrikanten zoals Ford en Chrysler kregen steeds meer invloed en de periode van de Fabulous Hudson Hornet liep ten einde. Hoewel Flock in 1955 de overstap maakte naar de Chrysler 300 van de excentrieke miljonair Carl Kiekhaefer, blijft dit seizoen een van de meest indrukwekkende uit de autosporthistorie. Hij behaalde een winpercentage van maar liefst 40% (18 zeges uit 45 starts) en zette 19 poles op zijn naam een record dat pas in 1967 werd verbroken door Richard Petty. Zijn 19 poles blijven tot op heden het hoogste aantal in één seizoen. In 11 van die races reed hij bovendien van start tot finish aan de leiding, zonder één enkele keer te worden ingehaald.

In 1956 won Flock de International Stock Car Road Race, de eerste NASCAR Cup-race ooit op Road America. Ondanks zijn successen kampte hij dat jaar met frustraties buiten de baan, vooral met team eigenaar Carl Kiekhaefer, en verliet diens team kort na de overwinning op North Wilkesboro wegens

maagproblemen. Met Kiekhaefer had hij in totaal 21 overwinningen uit 46 starts behaald.

Conflict met NASCAR en vakbondsondersteuning

​

In zijn laatste races voor een tijdelijke pensionering werd Flock gediskwalificeerd vanwege “te veel soldeer op zijn carburateurschroeven”, wat algemeen werd gezien als represailles van NASCAR vanwege zijn steun aan een coureursvakbond. Net als Curtis Turner werd hij tijdelijk levenslang geschorst, maar hij bleef racen bij andere organisaties en keerde in 1966 terug bij NASCAR.

Later werkte Flock voor de Ford Motor Company, waar hij klanten amuseerde tijdens track events, en vanaf 1959 voor Charlotte Motor Speedway in verschillende rollen, waaronder public relations en kaartverkoop. Zijn laatste race was in 1991 tijdens de Battle of the NASCAR Legends in Charlotte, waarin hij als tiende eindigde.

​

Flock bleef echter een gerespecteerde figuur binnen de autosport. Hij overleed op 31 maart 1998 op 73-jarige leeftijd aan lever- en keelkanker, tijdens NASCARS’s 50ste jubileumseizoen. Datzelfde jaar werd hij opgenomen in de lijst van NASCAR's 50 Greatest Drivers. Later volgde nog:
 

• International Motorsports Hall of Fame (1991)

• Motorsports Hall of Fame of America (1999)

• National Motorsports Press Association Hall of Fame (1972)

• Alabama Sports Hall of Fame (2006)

• NASCAR Hall of Fame (2014)